We Francji odnaleziono jedną z kart Palimpsestu Archimedesa

11 marca 2026, 11:14

W Muzeum Sztuk Pięknych w Blois we Francji odnaleziono kartę z Palimpsestu Archimedesa. Palimpsest ten to jedna z najważniejszych kopii starożytnego tekstu, jakie dotrwały do naszych czasów. Wstępne analizy wykazały, że Victor Gysembergh, ekspert z Narodowego Centrum Badań Naukowych, odnalazł kartę 123. Palimpsestu. Na jednej stronie zawiera ona fragment traktatu Archimedesa „O sferze i walcu”, który częściowo przykryty jest tekstem modlitwy. Tekst Archimedesa można w dużej mierze odczytać tradycyjnymi metodami. Na drugiej stronie widzimy XX-wieczną iluminację przedstawiającą proroka Dawida w towarzystwie dwóch lwów. Iluminacja została prawdopodobnie dodana w 1942 roku przez ówczesnego właściciela, który w ten sposób chciał zwiększyć wartość księgi. Tutaj tekst starożytnego traktatu jest nieczytelny.



'Inteligentny' skalpel rozpoznaje tkankę nowotworową

24 lipca 2013, 08:11

Na Imperial College London powstał "inteligentny" skalpel, który na bieżąco informuje chirurga, czy tkanka, którą tnie, jest nowotworowa czy też nie. Podczas testów przeprowadzonych na 91 pacjentach skalpel na bieżąco identyfikował tkankę, a przekazywane przezeń dane sprawdzano po zabiegu tradycyjnymi metodami


Pierwsze problemy Mars 2020. Misja automatycznie wprowdziła się w tryb bezpieczny

31 lipca 2020, 09:00

Start misji Mars 2020 przebiegł idealnie, ale już kilka godzin później pojawiły się pierwsze problemy. W związku z ich wystąpieniem łazik Perseverance został automatycznie wprowadzony w tryb uśpienia. Na szczęście NASA zapewnia, że to niewielkie kłopoty, które nie będą miały wpływu na całość misji.


Wciąż trwają analizy dowodu Mochizukiego

1 sierpnia 2016, 10:49

Przed czterema laty Shinichi Mochizuki opublikował 500-stronicowy dowód matematyczny na prawdziwość hipotezy ABC. Jeśli dowód jest prawdziwy, to mamy do czynienia z największym osiągnięciem matematyki XXI wieku. Problem w tym, że nikt nie potrafi zrozumieć pracy Mochizukiego.


Ptaki współpracują z ssakami, by dobrać się do gniazda pszczół?

30 czerwca 2023, 08:49

Miodowody to jedne z niewielu ptaków, które regularnie odżywiają się pszczelim woskiem. Nie potrafią jednak same dobrać się do gniazda pszczół. Potrzebują pomocy. Dlatego też nawiązały współpracę z miodożerem (ratelem), któremu wskazują lokalizację gniazda. Ssak rozbija gniazdo w poszukiwaniu miodu, a ptak ma wówczas dostęp do wosku. Tak mniej więcej brzmi popularna opowieść o współpracy obu gatunków. Naukowcy z Uniwersytetów w Cambridge i Kapsztadzie postanowili przekonać się, ile jest w niej prawdy.


Szybkie i niedokładne

18 lutego 2009, 17:10

Podczas International Solid State Circuits Conference (ISSCC) naukowcy z Rice University pokazali pierwszy probabilistyczny procesor (PCMOS - Probabilistic CMOS). Urządzenie działa siedmiokrotnie szybciej i zużywa 30-krotnie mniej energii niż najbardziej wydajne współczesne kości.


Uruchomiono najpotężniejszy symulator ludzkiego mózgu

6 listopada 2018, 11:49

Na University of Manchester uruchomiono SpiNNaker, najpotężniejszy na świecie komputer neuromorficzny, czyli maszynę, która ma naśladować pracę mózgu. Spiking Neutral Network Architecture składa się z miliona rdzeni obliczeniowych i 1200 połączonych płyt głównych.


Liczby na ciele. To najstarszy datowany zapis liczbowy w Mezoameryce?

16 czerwca 2026, 09:12

Wśród ponad pięciu tysięcy glinianych figurek wydobytych z wykopalisk w La Blanca jedna nie daje spokoju badaczom. Fragment ceramiki z odłamaną dolną częścią, z górną ukształtowaną w abstrakcyjny, „języczek", nosi na sobie jedenaście starannie odciśniętych kropek, rozłożonych w trzy kolumny – 3, 4, 4. Figurka pochodzi z lat 750–650 przed Chrystusem. Jeśli interpretacja Julii Guernsey i Stephanie M. Strauss z University of Texas oraz Michaela Love'a z California State University jest słuszna, mamy do czynienia z najstarszym datowanym zapisem liczbowym w całej Mezoameryce.


Mleko chroni przed HIV

22 października 2013, 18:41

Naukowcy z Duke Health zidentyfikowali w mleku matki proteinę, która chroni dziecko przed przejęciem od niej wirusa HIV. Wspomniana proteina to TNC (Tenascin-C), o której dotychczas wiedziano, że odgrywa rolę w leczeniu ran


Jak postrzegano niepełnosprawność w historii? Bada to interdyscyplinarny zespół

20 stycznia 2021, 08:07

U neandertalczyków można znaleźć przykład opieki nad niepełnosprawnym, w starożytnym Egipcie szacunkiem darzono osoby niskiego wzrostu. W średniowieczu zaś polskie pochówki osób niepełnosprawnych nie różniły się od innych pochówków. Jak wyglądało w dziejach podejście do niepełnosprawności mówi archeolog dr Magdalena Matczak.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy